SŁABOŚĆ DO STARYCH KOMEDIANTÓW

Gwatemala, Niedziela, 19 sierpnia 1951 roku

[…]

Dobrze: „Madame Bovary”, „Salambo”, „Education sentimental” – pomniki prozy, stylu, ale równocześnie najkompletniej odbarwione z tego, co się nazywa pogląd autora. Zimny skalpel, obiektywizm kryształowy, autor ukryty tak, że go się nie wyczuwa nigdzie. W listach, w których nie mocuje się z każdym zdaniem, w których puszcza swobodnie farbę, najczęściej żółć, jest dopiero naprawdę sobą. Z nich widzi się, że jeżeli był wielkim pisarzem, to był także zdrowym kawałkiem filozofa, choć sam gardził filozofami. Jego opinie o tym, co nie było sztuką, są nieraz niebywale wnikliwe i świadczą, że poza swoim fachem to była głowa. Mało który z francuskich pisarzy miał odwagę tak jasno patrzeć na Francję i tyle prawd powiedzieć pod jej adresem. Kilka tygodni temu przeczytałem, że we Francji umarł Petain. No i że były propozycje, aby pochować go – w Panteonie. Szkoda, że nie u Inwalidów obok Napoleona. Trzeba było być we Francji i widzieć okres Petaina, aby zrozumieć, że opinia Flauberta, zamykająca się w jednym zdaniu: „Kurwy – takie jak Francja – mają zawsze słabość do starych komediantów”, jest zdaniem epokowym. Ja tym jednym zdaniem żyłem we Francji kilka lat, żywiłem się nim, zażywałem je na przeczyszczenie przy każdej sposobności, jak ten stary komediant sprzedawał ją po kawałku, za jej zgodą zresztą.

A co powiedzieć o tak głębokiej, proroczej myśli: „Ludzie tak zwani oświeceni stają się coraz bardziej niedorzeczni w dziedzinie sztuki. To, co jest sztuką samą w sobie, wymyka się im. Glossy są dla nich ważniejsze aniżeli tekst. Przypisują większe znaczenie kulom aniżeli nogom”. Gdybyż tylko w sztuce. Dziś ta mania przeszła na wszystko. Na historię, na nauki ścisłe, na kichanie, sranie i smarkanie. Albo: „Ludzie lekkomyślni, ograniczeni, umysły zarozumiałe i rozentuzjazmowane chcą w każdej rzeczy konkluzji; szukają celu życia i wymiarów dla nieskończoności. Biorą oni w biedną i małą rękę garść piasku i mówią do oceanu: Policzę ziarnka twoich wybrzeży. Ale ponieważ ziarnka przesypują im się między palcami, a rachunek jest długi, szarpią się i płaczą. Czy wie pani, co należy robić na wybrzeżu? Trzeba klęknąć lub przechadzać się. Niech się Pani przechadza!” (…)

Andrzej Bobkowski, Listy z Gwatemali do matki, Twój Styl, 2008, s. 75-76

Reklamy

28 thoughts on “SŁABOŚĆ DO STARYCH KOMEDIANTÓW

  1. „Trzeba było być we Francji i widzieć okres Petaina, aby zrozumieć, że opinia Flauberta, zamykająca się w jednym zdaniu: „Kurwy – takie jak Francja – mają zawsze słabość do starych komediantów”, jest zdaniem epokowym. Ja tym jednym zdaniem żyłem we Francji kilka lat, żywiłem się nim, zażywałem je na przeczyszczenie przy każdej sposobności, jak ten stary komediant sprzedawał ją po kawałku, za jej zgodą zresztą.” Absolutnie fantastyczne!

  2. znakomity fragment. zresztą uwielbiam Bobkowskiego,możnaby się go na pamięć uczyć. a nad moim biurkiem wisi cytat „nie tak trudno jest opisywać rzeczy dostrzeżone. o wiele trudniej jest dostrzegać”

    • Patrycja,
      Pewnie również wyląduję w klubie jego wielbicieli, ponieważ każdy kolejny przypadkowo wybrany fragment to perełka :)
      Twój cytat brzmi jak credo dobrego pisarza – celnie i zwięźle.

  3. ZWL,
    A tego nie wzięłam w ogóle pod uwagę. Ale w takim wyborze przecież chodzi o wszelkie smaczki i pikanterię, prawda? :) I komentarz osobisty Bobkowskiego również by się przydał.

  4. Ach, młodości! Ty nad poziomy wylatuj, a okiem słońca… :)))

    Natury nie oszukam – więcej ze mnie już nie będzie od czytania ;) Raczej myśli staram się czymś zająć. Ciekawym czymś i przyjemnie podanym. Ale kibicuję sztuce autoafirmacji innych czytelników, bo przecież wiara góry przenosi ;P

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s